İmplantlarla Kontür Düzeltme

İmplantla kontür düzeltme nedir?

Bazı bölgelerde kemik ya da yumuşak doku eksikliği, belirgin bir çukurluk ya da asimetri oluşturur. Bu eksiklik doğumsal olabileceği gibi kaza, ameliyat ya da hastalık sonrası da ortaya çıkabilir.

Kontür düzeltmede, dokuya uyumlu malzemelerden üretilmiş implantlar eksik bölgeye yerleştirilerek hacim ve simetri sağlanır. Alternatif olarak kişinin kendi yağ dokusu ya da kemik-kıkırdak greftleri de kullanılabilir.

Kullanılan implantlar dokuyla uyumlu malzemelerden üretilir. Bazı malzemeler çevre dokunun içine doğru büyümesine izin verir ve zamanla daha sabit hale gelir; bazıları ise gerektiğinde daha kolay çıkarılabilir. Malzeme seçimi, uygulanacak bölgeye ve beklenen kalıcılığa göre yapılır.

Hangi durumlarda gündeme gelir?

• Doğumsal yüz asimetrileri ve kemik gelişim eksiklikleri
• Travma sonrası kalan çökük alanlar
• Tümör cerrahisi sonrası oluşan doku eksikliği
• Kafatasında kemik kaybı ve koruma gereksinimi
• Elmacık, çene ve şakak bölgesinde belirgin hacim eksikliği
• Bacak ve kol gibi bölgelerde kas gelişim eksikliğine bağlı asimetri

Kafatasında ameliyat ya da travma sonrası kemik eksikliği bulunan kişilerde, implant yalnızca görünüm için değil beynin korunması için de gereklidir. Bu durumlarda kişiye özel üretilen implantlar sık kullanılır.

Kimler için uygun olmayabilir?

• Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon
• Deri örtüsünün yetersiz ya da ileri derecede zayıf olması
• Radyoterapi görmüş ve beslenmesi bozulmuş dokular
• Kontrol altında olmayan şeker hastalığı ve bağışıklık sorunları
• Sigara kullanımının sürdürülmesi
• Beklentinin gerçekçi olmaması

Deri ve yumuşak doku örtüsü zayıf olan bölgelerde implant yüzeye yakın kalabilir, sınırları belli olabilir ya da zamanla dışarı doğru baskı yapabilir. Bu bölgelerde kişinin kendi dokusu tercih edilebilir.

Enfeksiyon, implant kullanılan ameliyatlarda en önemli sorundur. Bu nedenle ameliyattan önce vücutta enfeksiyon odağı bulunmaması istenir: diş apsesi, idrar yolu enfeksiyonu ve cilt enfeksiyonları önceden tedavi edilir.

Radyoterapi görmüş bölgelerde dokuların beslenmesi azaldığı için implant uygulamaları daha risklidir. Bu bölgelerde kişinin kendi dokusuyla yapılan onarımlar tercih edilir.

Hangi yöntemler kullanılır?

Kişiye özel implant nasıl üretilir?

1. Görüntüleme

   Bölgenin ince kesitli tomografisi çekilir.

2. Üç boyutlu model

   Tomografi verisinden kemik yapısının modeli oluşturulur.

3. Tasarım

   Eksik bölgeye tam oturacak implant, cerrahla birlikte tasarlanır.

4. Üretim

   İmplant üretilir; bu aşama birkaç hafta sürebilir.

5. Ameliyat

   İmplant, planlanan konuma yerleştirilir ve sabitlenir.

Kişiye özel implantlar, özellikle kafatası ve yüz kemiklerindeki büyük eksikliklerde tercih edilir. Ameliyat süresini kısaltır ve simetri açısından daha öngörülebilir sonuç sağlar.

Ameliyat öncesi hazırlık

• Bölge ayrıntılı değerlendirilir; gerekirse tomografi ve üç boyutlu planlama yapılır.
• Kişiye özel implant planlanıyorsa üretim süresi hesaba katılır.
• Kan tahlilleri ve anestezi değerlendirmesi tamamlanır.
• Enfeksiyon riskine karşı ağız ve diş sağlığı gibi odaklar gözden geçirilir.
• Sigara hekimin belirttiği süre boyunca bırakılır.

Ameliyat ve iyileşme

1. İlk 3 gün

   Şişlik ve morluk belirgindir. Bölge korunur, baskıdan kaçınılır.

2. 1. hafta

   Şişlik azalmaya başlar; dikişler bu dönemde alınabilir.

3. 1–2. hafta

   Çoğu kişi işe döner. Ağır egzersizden kaçınılır.

4. 4–6. hafta

   Hekim onayıyla normal etkinliklere dönülür.

5. 3–6. ay

   Şişlik tamamen iner; kontur son halini alır.

Ameliyat sonrası şişlik, implantın gerçek boyutundan daha büyük bir görünüme yol açabilir. Bu nedenle sonuç hakkında değerlendirme, şişlik indikten sonra yapılmalıdır. Kontrollerde implantın konumu elle ve gerekirse görüntülemeyle değerlendirilir.

Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gerekenler

• Uygulama bölgesi darbelerden korunur.
• Hekimin önerdiği destek bandı ya da korse kullanılır.
• Yara bölgesi talimat verilene kadar ıslatılmaz.
• Ağız içi kesi yapıldıysa ağız bakımına özen gösterilir.
• Sigara iyileşme tamamlanana kadar kullanılmaz.
• Kontroller aksatılmaz; implantın konumu izlenir.

Yüz bölgesine uygulanan implantlarda ilk haftalarda çiğneme ve geniş ağız hareketleri sınırlandırılır. Vücut bölgelerinde ise implantın bulunduğu kas grubunun zorlanmaması istenir; spora dönüş kademeli planlanır.

Olası riskler ve yan etkiler

• Kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı riskler
• İmplant çevresinde enfeksiyon; implantın çıkarılmasını gerektirebilir
• İmplantın yer değiştirmesi ya da sınırlarının belli olması
• Deride incelme ve implantın yüzeye baskı yapması
• Altındaki kemikte incelme
• His değişikliği
• Asimetri ve düzeltme ameliyatı gereksinimi

Hangi belirtilerde hekime başvurulmalı?

• Artan kızarıklık, ısı artışı ve akıntı
• 38 °C üzerinde ateş
• İmplant bölgesinde ani şekil değişikliği
• Deride incelme ve açılma

Bu belirtilerden biri fark edilirse beklemeden ameliyatı yapan hekime ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Uzun vadede ne beklenir?

İmplantla sağlanan hacim kalıcıdır ve zamanla emilmez. Bu yönüyle yağ enjeksiyonundan farklıdır; yağ enjeksiyonunda aktarılan dokunun bir bölümü emilir ve tekrar gerekebilir.

Buna karşılık implant bir yabancı maddedir; enfeksiyon, yer değiştirme ya da deride incelme gibi nedenlerle ileride çıkarılması ya da değiştirilmesi gerekebilir. Bu olasılık, karar verirken göz önünde bulundurulur.

Çocuklarda büyüme sürdüğü için implant planlaması, büyüme tamamlandıktan sonraya bırakılabilir.

İmplant çevresinde ince bir doku tabakası oluşur; bu olağan bir yanıttır. Ancak bu tabakanın kalınlaşması ya da sıvı birikmesi gibi durumlar ileride girişim gerektirebilir. Bu nedenle düzenli kontroller önerilir.

Hekime sorabileceğiniz sorular

• Eksikliğim için implant mı, kendi dokum mu daha uygun?
• Kişiye özel implant gerekiyor mu?
• Kesi nereye yapılacak?
• Enfeksiyon riskim ne düzeyde?
• İmplantın ileride çıkarılması gerekir mi?
• Sonucun oturması ne kadar sürer?

İmplant kullanılan ameliyatlarda, kullanılan ürünün adını ve türünü öğrenmek ve varsa implant kartını saklamak önerilir. Bu bilgi, ileride yapılacak görüntüleme ve girişimlerde işe yarar.